Οδοιπορικό στην Πόλη Χρυσοχούς
Κάπου στο μέσο του Κόλπου της Χρυσοχούς, σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων από την πόλη της Πάφου, ανάμεσα στο Δάσος Πάφου στα ανατολικά και τη Χερσόνησο του Ακάμα στα δυτικά, είναι κτισμένη για χιλιετίες τώρα μια ιστορική πόλη. Σήμερα ονομάζεται Πόλη Χρυσοχούς, στους Ελληνιστικούς και Μεσαιωνικούς Χρόνους ήταν γνωστή ως Αρσινόη, ενώ στα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Μάριον.
Ένα ταξίδι στη δυτική αυτή εσχατιά του νησιού μας δεν συνιστά μόνο μια βιωματική περιηγητική εμπειρία, αλλά και μια διερευνητική περιδιάβαση στην Ιστορία πολλών αιώνων, καθώς πιθανολογείται ότι η περιοχή αυτή κατοικήθηκε από την Κυπροαρχαϊκή εποχή (725-475 π.Χ.) και αποτελούσε ένα από τα δέκα αρχαία βασίλεια της Κύπρου. Από τις μέχρι σήμερα όμως επιγραφικές / νομισματικές μαρτυρίες δεν γνωρίζουμε παρά μόνο τα ονόματα ορισμένων βασιλέων του Μαρίου του 5ου και του 4ου π.Χ. αιώνος. Προικισμένη από τη Γεωγραφία και την Ιστορία η περιοχή του Κόλπου της Χρυσοχούς, με τη φυσική της ιδιαίτερη ομορφιά, το απέραντο γαλάζιο της Μεσογείου, τις εκτεταμένες βοτσαλένιες παραλίες και τους γραφικούς ηλιόλουστους κάμπους, τους ιστορικούς και πολιτιστικούς θησαυρούς, τους θρύλους και τους πανάρχαιους μύθους να πλέκονται περίτεχνα με το σήμερα σε έναν χώρο, όπου έζησαν και λατρεύτηκαν αρχαίοι Θεοί και Βασιλείς, εν τέλει συνιστά έναν θαυμαστό πόλο έλξης για φυσιολάτρες, εξερευνητές, λάτρεις της Ιστορίας, του Πολιτισμού και της ιδιόμορφης εντοπιότητάς της. Οι απαιτητικοί ταξιδιώτες και οι επίδοξοι κολυμβητές, αναζητούν σε αυτό το μέρος τις μεγαλοπρεπείς εξωτικές παραλίες, το ζεστό μεσογειακό κλίμα, τα καταγάλανα κρυστάλλινα νερά και τα μοναδικά τοπία, τις γαστρονομικές τοπικές απολαύσεις και στιγμές ξεγνοιασιάς και χαλάρωσης, μακριά από την πολυκοσμία των κοσμικών θερέτρων. Ένα ταξίδι στην Πόλη Χρυσοχούς συνιστά επί πλέον μια ευκαιρία γνωριμίας με τη γειτνιάζουσα χερσόνησο του Ακάμα στα δυτικά, αλλά και την ευρύτερη περιοχή του Κόλπου της Χρυσοχούς και τα γραφικά της χωριά στα ανατολικά.
Η Πόλη Χρυσοχούς σάς προσκαλεί να την ανακαλύψετε, ακολουθώντας μία εκ των δύο γραφικών διαδρομών από την πόλη της Πάφου είτε μέσω του καταπράσινου Στρουμπιού (Β7) είτε επιλέγοντας την παραλιακή διαδρομή μέσω της Πέγειας (Ε709), με θέα το απέραντο γαλάζιο της Μεσογείου και τις ήπιες εξάρσεις του επιβλητικού οροπεδίου της Λαόνας.
Το Λατσί με τις θελκτικές του παραλίες, με ολοένα αυξανόμενη ανάπτυξη από τουριστικά καταλύματα και εστιατόρια, προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο, που αναζητούν ξεκούραση, ωραία καθαρά νερά για κολύμπι και περιήγηση στα όμορφα τοπία της περιοχής. Από το Λατσί προσφέρονται επίσης οργανωμένες κρουαζιέρες για εξερεύνηση της ανατολικής ακτογραμμής του Ακάμα προς τα ξακουστά Λουτρά της Αφροδίτης, την ειδυλλιακή Φοντάνα Αμορόζα, αλλά και πιο πέρα, μέχρι το ακρωτήρι του Ακάμα.
Η θάλασσα που περιβάλλει την περιοχή, πέραν των ελκυστικών παραλιών της, αποτελεί σημείο αναφοράς-«hot spot» για τη θαλάσσια βιοποικιλότητα σε παγκόσμιο επίπεδο και σημαντικό παραγωγικό βιότοπο ή καταφύγιο πολλών ζωντανών οργανισμών. Ορισμένα θαλάσσια είδη, που συναντά κανείς και σε άλλα μέρη του νησιού, όπως η θαλάσσια χελώνα Καρέτα, η μεσογειακή φώκια, κ.λπ. και θεωρούνται ως ευάλωτα, συναντώνται στο θαλάσσιο περιβάλλον, δυτικά και ανατολικά της Πόλης Χρυσοχούς.
Το θαλάσσιο αγγειόσπερμο φυτό Posidonia oceanica, που είναι ενδημικό φυτό της Μεσογείου και θεωρείται ως το σημαντικότερο θαλάσσιο οικοσύστημά της, έχει στη δυτική αυτή άκρη της Κύπρου την τιμητική του, εφόσον στην περιοχή του Ακάμα εντοπίστηκε ένα από τα βαθύτερα λιβάδια Ποσειδωνίας στη Μεσόγειο. Οι χελώνες Καρέτα, που ωοτοκούν στις παραλίες της Πόλης Χρυσοχούς βρίσκουν προστασία μέσα στο υποθαλάσσιο λιβάδι, τρέφονται και αναπαράγονται.
Ωστόσο, μια πόλη που είναι κτισμένη στα θεμέλια του αρχαίου Μαρίου, ενός από τα δέκα αρχαία βασίλεια της Κύπρου, με ένα τόσο ένδοξο παρελθόν θα πρέπει να ανακαλυφθεί στις πραγματικές της διαστάσεις.
Δύναται να θεωρείται σχεδόν βέβαιη η ταύτιση της περιοχής του Μαρίου και ενός, ως γνωστόν, από τα σημαντικότερα Κυπριακά Βασίλεια με την πεδιάδα της σημερινής Πόλης Χρυσοχούς. Το αρχαίο Μάριον ήταν ένα από τα πλουσιότερα αρχαία Κυπριακά Βασίλεια χάρη στη γεωγραφική του θέση, στη βορειοδυτική ακτή της Κύπρου, στα πλούσια κοιτάσματα χαλκού στο γειτονικό μεταλλείο της Λίμνης και χάρις στην ύπαρξη λιμανιού, απ’ όπου γίνονταν οι εξαγωγές, αλλά και εισαγωγές άλλων προϊόντων. Το Μάριον αναφέρεται εξάλλου σε ιστορικές πηγές ως κέντρο τού χαλκού. Η γεωγραφική θέση του Μαρίου τού επέτρεψε τη δημιουργία σχέσεων με τη Μητροπολιτική Ελλάδα, αφού η δυτική τοποθεσία του λιμανιού ήταν πιο κοντά στην Ελλάδα και εδώ έφθαναν πρώτα τα καράβια από η Δύση.
Από τον Οδηγό “Περιδιαβάζοντας την Πόλη Χρυσοχούς, Οδοιπορικό στα χωριά του Κόλπου Χρυσοχούς και στον Ακάμα”.
Το βιβλίο είναι διαθέσιμο στο Μουσείο Θάλασσα και Πολιτισμός Πόλις-Λατσιού.
Η SELAS συμμετείχε στην έκδοση και τεκμηρίωση του έργου, συμβάλλοντας στην καταγραφή της πολιτιστικής και γεωγραφικής ταυτότητας της περιοχής.
